{"id":9273,"date":"2024-08-16T14:31:42","date_gmt":"2024-08-16T11:31:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hepsielazig.com\/blog\/?p=9273"},"modified":"2024-08-18T18:29:18","modified_gmt":"2024-08-18T15:29:18","slug":"maymun-cicegi-virusu-nedir-nasil-bulasir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hepsielazig.com\/blog\/maymun-cicegi-virusu-nedir-nasil-bulasir\/","title":{"rendered":"Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi Vir\u00fcs\u00fc (Monkeypox): Nedir, Nas\u0131l Bula\u015f\u0131r ve Nas\u0131l Korunulur?"},"content":{"rendered":"<h4><strong>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi Vir\u00fcs\u00fc Nedir?<\/strong><\/h4>\n<p>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc (Monkeypox), <strong>Poxviridae<\/strong> ailesine ve <strong>Orthopoxvirus<\/strong> cinsine ait bir vir\u00fcs t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bu ailede yer alan di\u011fer vir\u00fcsler aras\u0131nda \u00e7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131na neden olan <strong>Variola<\/strong> vir\u00fcs\u00fc, s\u0131\u011f\u0131r \u00e7i\u00e7e\u011fine yol a\u00e7an <strong>Cowpox<\/strong> vir\u00fcs\u00fc ve \u00e7i\u00e7ek a\u015f\u0131s\u0131 \u00fcretiminde kullan\u0131lan <strong>Vaccinia<\/strong> vir\u00fcs\u00fc bulunur. Her ne kadar hastal\u0131\u011f\u0131n ad\u0131 &#8220;maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi&#8221; olsa da, bu vir\u00fcs esasen kemirgenlerden k\u00f6ken al\u0131r ve maymunlar bu vir\u00fcs\u00fcn do\u011fal konak\u00e7\u0131lar\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n<h4><strong>Tarih\u00e7e ve Yay\u0131l\u0131m<\/strong><\/h4>\n<p>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc ilk olarak 1958 y\u0131l\u0131nda, laboratuvar ko\u015fullar\u0131nda tutulan maymun kolonilerinde \u00e7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131na benzer belirtilerle ortaya \u00e7\u0131kan iki salg\u0131n sonucunda ke\u015ffedilmi\u015ftir. Bu nedenle, vir\u00fcs &#8220;maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi&#8221; olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanlarda g\u00f6r\u00fclen ilk maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vakas\u0131 ise 1970 y\u0131l\u0131nda, Demokratik Kongo Cumhuriyeti\u2019nde tespit edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Tropikal ya\u011fmur ormanlar\u0131n\u0131n bolca yer ald\u0131\u011f\u0131 Bat\u0131 ve Orta Afrika&#8217;da endemik bir hastal\u0131k olarak g\u00f6r\u00fclen maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi, nadiren de olsa Afrika d\u0131\u015f\u0131na ihra\u00e7 edilen hayvanlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla farkl\u0131 co\u011frafyalara yay\u0131labilmektedir. \u00d6zellikle son y\u0131llarda, hastal\u0131k k\u00fcresel \u00e7apta daha fazla dikkat \u00e7ekmi\u015f ve farkl\u0131 \u00fclkelerde \u00e7e\u015fitli vakalar bildirilmi\u015ftir. Covid-19 pandemisinin ard\u0131ndan, yeni bir salg\u0131n ihtimali olarak de\u011ferlendirilen maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi, bu a\u015famada d\u00fcnya genelinde s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde izlenmektedir.<\/p>\n<p><strong>Bula\u015fma Yollar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc hem hayvanlardan insanlara hem de insanlar aras\u0131nda bula\u015fabilen bir vir\u00fcst\u00fcr. Bula\u015fma yollar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Hayvandan \u0130nsana Bula\u015fma:<\/strong>\n<ul>\n<li>Enfekte hayvanlar\u0131n (\u00f6zellikle kemirgenler ve primatlar) kan\u0131, v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131, deri lezyonlar\u0131 ile do\u011frudan temas.<\/li>\n<li>Enfekte hayvanlar\u0131n \u0131s\u0131rmas\u0131, t\u0131rmalamas\u0131 veya yetersiz pi\u015fmi\u015f etlerinin t\u00fcketilmesi.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>\u0130nsandan \u0130nsana Bula\u015fma:<\/strong>\n<ul>\n<li>Solunum yolu damlac\u0131klar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla uzun s\u00fcreli y\u00fcz y\u00fcze temas.<\/li>\n<li>Enfekte ki\u015filerin deri lezyonlar\u0131 veya v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131yla do\u011frudan temas.<\/li>\n<li>Kontamine y\u00fczeyler, giysiler, \u00e7ar\u015faflar ve di\u011fer ki\u015fisel e\u015fyalarla temas.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p>Vir\u00fcs\u00fcn insandan insana bula\u015fma riski, \u00f6zellikle hasta ki\u015finin d\u00f6k\u00fcnt\u00fclerinin aktif oldu\u011fu d\u00f6nemde daha y\u00fcksektir. Ayr\u0131ca, anneden fet\u00fcse bula\u015fma ve do\u011fum s\u0131ras\u0131nda bebe\u011fe ge\u00e7me olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 da vard\u0131r.<\/p>\n<h4><strong>Belirtiler<\/strong><\/h4>\n<p>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc enfeksiyonunun belirtileri genellikle vir\u00fcsle temastan sonraki 5 ila 21 g\u00fcn i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kar. En yayg\u0131n semptomlar \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Y\u00fcksek ate\u015f<\/strong><\/li>\n<li><strong>Ba\u015f, s\u0131rt ve kas a\u011fr\u0131lar\u0131<\/strong><\/li>\n<li><strong>Lenf bezlerinde \u015fi\u015flik<\/strong><\/li>\n<li><strong>\u015eiddetli yorgunluk<\/strong><\/li>\n<li><strong>\u00dc\u015f\u00fcme ve titreme<\/strong><\/li>\n<li><strong>Cilt d\u00f6k\u00fcnt\u00fcleri:<\/strong> Genellikle y\u00fcz b\u00f6lgesinde ba\u015flayarak v\u00fccudun di\u011fer k\u0131s\u0131mlar\u0131na yay\u0131l\u0131r. Bu d\u00f6k\u00fcnt\u00fcler zamanla su dolu kabarc\u0131klara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr, kabuklan\u0131r ve iyile\u015fir. Baz\u0131 vakalarda genital b\u00f6lgede, a\u011f\u0131z i\u00e7inde ve g\u00f6zlerde de lezyonlar g\u00f6r\u00fclebilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>D\u00f6k\u00fcnt\u00fcler, su \u00e7i\u00e7e\u011fiyle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilir; ancak lezyonlar daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr ve iyile\u015fme s\u00fcresi genellikle 2 ila 4 hafta s\u00fcrer. D\u00f6k\u00fcnt\u00fclerin tamamen iyile\u015fmesiyle hastal\u0131k sona erer. Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm oran\u0131 genel olarak %3 ila %6 aras\u0131nda de\u011fi\u015fir, ancak bu oran ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 zay\u0131f olan bireylerde ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklarda daha y\u00fcksek olabilir.<\/p>\n<h4><strong>Korunma Yollar\u0131<\/strong><\/h4>\n<p>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fcnden korunmak i\u00e7in al\u0131nabilecek baz\u0131 \u00f6nlemler \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Hasta ki\u015filerle temastan ka\u00e7\u0131nmak:<\/strong> Vir\u00fcs\u00fcn bula\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemenin en etkili yolu, enfekte ki\u015filerle do\u011frudan temastan ka\u00e7\u0131nmakt\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Ki\u015fisel hijyen:<\/strong> Ellerin s\u0131k s\u0131k su ve sabunla y\u0131kanmas\u0131, y\u00fczey temizli\u011fine dikkat edilmesi \u00f6nemlidir.<\/li>\n<li><strong>Maske kullan\u0131m\u0131:<\/strong> \u00d6zellikle hasta ki\u015filerle ayn\u0131 ortamda bulunulmas\u0131 gerekiyorsa, maske kullan\u0131m\u0131 bula\u015fma riskini azaltabilir.<\/li>\n<li><strong>A\u015f\u0131:<\/strong> \u00c7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131 a\u015f\u0131s\u0131, maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fcne kar\u015f\u0131 da belirli bir koruma sa\u011flar. Bu a\u015f\u0131n\u0131n uygulanabilirli\u011fi ve etkinli\u011fi konusunda sa\u011fl\u0131k uzmanlar\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmelidir.<\/li>\n<li><strong>Seyahat uyar\u0131lar\u0131:<\/strong> \u00d6zellikle vir\u00fcs\u00fcn yayg\u0131n oldu\u011fu b\u00f6lgelere seyahat ederken, bu b\u00f6lgelerdeki sa\u011fl\u0131k uyar\u0131lar\u0131na dikkat edilmelidir.<\/li>\n<\/ul>\n<h4><strong>Tedavi<\/strong><\/h4>\n<p>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fcne kar\u015f\u0131 spesifik bir tedavi bulunmamaktad\u0131r. Ancak, semptomlar\u0131 hafifletmeye y\u00f6nelik destekleyici tedaviler uygulanabilir. \u00c7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilen baz\u0131 antiviral ila\u00e7lar, maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi tedavisinde de kullan\u0131labilir. Tedavi s\u00fcresince hastalar\u0131n izole edilmesi ve bula\u015fma riskinin en aza indirilmesi kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<p>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc, k\u00fcresel sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan dikkatle izlenmesi gereken bir enfeksiyon hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Erken te\u015fhis, izolasyon ve a\u015f\u0131 gibi koruyucu \u00f6nlemler, vir\u00fcs\u00fcn yay\u0131lmas\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131na almak i\u00e7in \u00f6nemlidir. Ki\u015fisel hijyen kurallar\u0131na dikkat etmek, riskli b\u00f6lgelerden ka\u00e7\u0131nmak ve sa\u011fl\u0131k uyar\u0131lar\u0131n\u0131 takip etmek, bireysel korunma a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik ad\u0131mlard\u0131r. Hastal\u0131kla ilgili bilin\u00e7lenmek ve belirtiler g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde derhal sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131na ba\u015fvurmak, vir\u00fcs\u00fcn toplumda yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemede b\u00fcy\u00fck rol oynar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi Vir\u00fcs\u00fc Nedir? Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc (Monkeypox), Poxviridae ailesine ve Orthopoxvirus cinsine ait bir vir\u00fcs t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bu ailede yer alan di\u011fer vir\u00fcsler aras\u0131nda \u00e7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131na neden olan Variola vir\u00fcs\u00fc, s\u0131\u011f\u0131r \u00e7i\u00e7e\u011fine yol a\u00e7an Cowpox vir\u00fcs\u00fc ve \u00e7i\u00e7ek a\u015f\u0131s\u0131 \u00fcretiminde kullan\u0131lan Vaccinia vir\u00fcs\u00fc bulunur. Her ne kadar hastal\u0131\u011f\u0131n ad\u0131 &#8220;maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi&#8221; olsa da, bu vir\u00fcs [&hellip;] <a class=\"g1-link g1-link-more\" href=\"https:\/\/www.hepsielazig.com\/blog\/maymun-cicegi-virusu-nedir-nasil-bulasir\/\">Daha Fazla<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":48,"featured_media":9274,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[228,226,227],"class_list":["post-9273","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-genel","tag-belirtiler","tag-maymun-cicegi","tag-virus"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hepsielazig.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9273","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hepsielazig.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hepsielazig.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hepsielazig.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/48"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hepsielazig.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9273"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hepsielazig.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9273\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hepsielazig.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9274"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hepsielazig.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9273"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hepsielazig.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9273"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hepsielazig.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9273"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}